Notices

Özhan

ÖZHAN (ASOMATO – ASOMATOS)

Girne’nin 27 km güneybatısında , Çamlıbel – Lefkoşa anayolu üzerindedir. Koruçam (Kormacit)’dan sonra ikinci büyük Maronit köyüdür. Günümüzde köy, askeri bölge olarak kullanılmaktadır. Köyde çok yaşlı olan az sayıda Maronitin dışında hiçbir sivil yaşamamaktadır. 2011 yılı nüfus sayımı verilerine göre Nüfus 73’tür.

BAŞMELEK  MİKAİL (ARCHANGEL MICHAEL) KİLİSESİ

Kıbrıs’ta sık rastlanılan modern köy kiliseleri mimarisinde inşa edilen kilise  başmelek Mikail’e adanmıştır.
Köyün koruyucu azizi olan Başmelek Mikail’i  anma töreni her yıl 6 Eylül’de yapılmaktaydı.

KÖYÜN TARİHİ YERLERİ

Kılıçaslan

KILIÇARSLAN
(KÖRDEMEN – KONDEMENOS – KONTEMENOS)

Girne’nin 28 km güneybatısında , Çamlıbel – Lefkoşa anayolu üzerinde , Beşparmak dağlarının güneybatısındaki 220 metre yüksekliğindeki bir tepenin üzerinde kuruludur . 1974’ten önce köylünün geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktı. Seracılık da yaygındı . Köyde büyük çapta sebze ve meyve yetiştiriliyordu . Günümüzde de köyde yaşayan az sayıda ailenin de  ekonomik aktivitileri tarım ve hayvancılığa dayalıdır. 1975’te köy adları Türkçeleştirilirken köye yeni bir ad verilmemiş , Kıbrıs Türklerinin köy için kullandığı “Kördemen” ismi devam ettirilmişti. Bu isim 1990’lı yılların ortalarına kadar kullanılmış , daha sonra köyün ismi  “Kılıçarslan” olarak değiştirilmiştir. Köyün adı , 21 Temmuz 1974 günü Bozdağ bölgesinde şehit düşen Piyade Er Seçim Kılıçarslan’ın soyadından yola çıkılarak “Kılıçarslan” olmuştur.
1974’ten önce köy büyük bir yerleşim yeriydi ve nüfusunun tamamını Rumlar oluşturuyordu.  II. Barış Harekatı sırasında Rumlar köyü terk ederek Güney’e geçince , köy askeri bölge olarak kullanıldığı için boş kalan köy evlerine uzun süre göçmen yerleştirilmedi . Daha sonra köyün çok küçük bir kısmı iskana açıldı ve köye çeşitli yerlerden Kuzey’e göç etmiş çok az sayıda göçmen yerleştirildi. 2011 nüfus sayımı verilerine göre köyün nüfusu 194’tür.

KÖYDEKİ  ÖNEMLİ  ESERLER

BAŞ MELEK MİKAİL (ARCHANGEL MİCHAEL) KİLİSESİ

1841 yılında inşa edilen köy kilisesi , başmelek  Mikail’e kutsanmıştır. Tek mekanlı olan kilise yapısı , Kıbrıs’taki birçok  XIX. yüzyıl  dönemine ait kiliselerde olduğu gibi çok büyüktür. Her yıl 6 Eylül ve 8 Kasım günlerinde köyün koruyucusu kabul edilen Mikail (Archangel Michael) adına dini kutlama ayini düzenlenirdi. Köyün dışında Agios Georgios ve Prophet Elijah (Prophitis İlias) ’a adanmış iki tane şapel bulunmaktadır.

Alemdağ

ALEMDAĞ
(AGRİDACİ – AGRİDAKİ – AGHIRDAKI – AĞİRDAKİ – AGRIDAKIN)

Girne’nin 26 km güneybatısındadır ve Akçiçek köyünden uzaklığı 2 km’dir. Köy ; Girne (Beşparmak) Dağları’nın güneyinde, bu dağ sırasının en yüksek tepesi olan Servili Tepe’nin güneyindeki yüksek bir tepenin yamacında kuruludur. Batısında Kozan , doğusunda Akçiçek ve güneyinde Şirinevler köyleri bulunmaktadır. Köy çam ormanları içerisindedir ve güzel bir manzarası vardır. Köye  Girne – Lapta – Karşıyaka – Kozan yolu izlenerek de ulaşılabilir.

Köyün orjinal adı olan “Agridaki” kelimesinin  anlamı bilinmemektedir. Köyün ekilebilecek arazisi yoktur. Halkın tek uğraşı hayvancılıktır.
1974’ten önce köy nüfusunun tamamını Rumlar oluşturuyordu. Rumların köyü terk ederek Güney’e geçmelerinden sonra , boş kalan köy evlerine hepsi de Baf ilçesi köyleri olan Sarama (Kuşluca), Melandra (Beşiktepe), Zaharga (Tatlıca) ve İstinco (Tabanlı) köylerinden kuzeye göç eden az sayıda göçmen yerleştirilmiştir. 2008 yılında kabul edilen “Köylerin Belediyelere Bağlanma Yasası”ndan sonra köy Lapta Belediyesi’ne bağlanmıştır.
1946’da yapılan nüfus sayımında köyün nüfusu 316 , 1960’ta ise 286 idi . 1996 da köyde yaşayanların sayısı 93 , 2006’da 87  ve 2011 yılında yapılan sayımlarda 86 olarak saptanmıştır.

AGIOS HARALAMBOS (CHARALAMBOS) KİLİSESİ

Köydeki kilise aziz Haralambos’a kutsanmıştır. George Jeffery’e göre modern bir yapı olan kilise 1821 yılında inşa edilmiştir. Rupert Gunnis ise kilisenin inşa tarihini 1920 olarak vermektedir. Kilisenin giriş kapısının üst kısmındaki demir çerçevede “1908” tarihi bulunmaktadır. Bu tarih kilisenin inşaatının başladığı tarihtir. 1908 yılında başlayan inşaat 1920 tarihinde tamamlanmıştır.

Çağdaş Kıbrıs kilise mimarisinin bir örneği olan bugünkü yapıda güzel bir taş işçiliği vardır. Kilise ;  mimari özellikleri bakımından, komşu köy olan Akçiçek’teki Panagia Chryseleousa Kilisesi’ne benzemektedir. Yapının dış duvarlarında sarı taşlar kullanılırken, iç kısmının duvarlarında alçıtaşı kullanılmıştır. Döşeme , mermer ve mozayiktir. Pencereler ahşap,  çerçeveleri ise demirdir. Kilisenin iç kısmı Kıbrıs stili kemerlerle kaplıdır.

Kozanköy

KOZAN (KOZANKÖY)
(LAPTA LARNAKASI – LARNAKAS TIS LAPITHOU)

Girne kentinin 31 km güneybatısındadır. Köyün kuzeyinden ayrılan dar bir asfalt yol ile 1974 – Barış Harekatı’ndan kalan,  efsaneye dönüşmüş tankın bulunduğu yere, KKTC’nin en yüksek noktası olan 1024 m yüksekliğindeki Servili Tepe’ye ve St.Hilarion Kalesi’ne gitmek mümkündür. Köy ile St.Hilarion Kalesi arasındaki uzaklık 21 km’dir. Köy çok eski bir yerleşim yeridir. Beşparmak sıra dağlarının güneye bakan kısmında , 300 metre yüksekliğindeki kayalık bir tepenin yamacında kuruludur.  Köy halkı hayvancılık ve tarımla uğraşmaktadır. Sulanabilen arazilerde sulu tarım yapılmakta , sebze ve meyve yetiştirilmektedir. Bağcılık da yaygındır.
1996’da köy nüfusu 476, 2006’da ise 464 ve 2011 yılında yapılan nüfus sayımında ise nüfus 375 olmuştur.

 

AGIOS DIMITRIANOS KİLİSESİ

Köyün ana kilisesi Aziz Dimitrianos’a kutsanmıştır. Batı duvarındaki giriş kapısı üzerinde bulunan yazıtta , 1868 tarihinde inşa edildiği yazılıdır. Kilise , dış yapısında hiçbir değişiklik yapılmadan, sadece avluya abdest almak için kullanılan bir sebil inşa edilerek , “Kozan Camisi” adıyla cami olarak kullanılmaktadır.

PANAGIA KATHARIOTISSA (PANAGIA TON KATHARON – PANAGIA KATARİ) MANASTIRI

Manastır köyün kuzeybatısında , bir tepenin düzlüğünde inşa edilmiştir. Manastır binalarının kesin inşa  tarihi bilinmemektedir, Manastır kilisesi Kutsal Bakire Meryem’in göğe kabulüne adanmıştır. Bizans stilinde yapılmış, tek kemerli bir yapıdır.

Hisarköy

HİSARKÖY
(KAMBİLLİ – KAMBİLİ – GAMBİLLİ  – KAMBYLI – KAMPYLI)

Girne kentinin 29 km güneybatısındadır. Çamlıbel’den Lefkoşa’ya giden anayol izlenerek köye gidilebilir . Bu yol üzerinde  biri Çamlıbel’in hemen dışından , diğeri ise Özhan’dan ayrılan ve Hisarköy’e giden iki tali yol bulunmaktadır. Köy halkının geçim kaynakları çiftçilik ve hayvancılıktır . Etrafındaki arazilerde bol miktarda bulunan zeytin ağaçları da köylüye ek gelir sağlamaktadır. Sulanabilen bahçelerde sulu tarım da yapılmakta ve sebze yetiştirilmektedir. 2011 yılında yapılan nüfus sayımına göre köyün nüfusu 194 olarak saptanmıştır.

Köy, çok eski bir yerleşim yeridir . Köyde yaygın bir söylentiye göre bir zamanlar Maronitlerin yaşadığı köye Osmanlı döneminde Trakya’dan gelen göçmenler yerleştirilmiştir. Günümüzde köy ; el değmemiş doğal çevresi , endemik orkideleri ve köy ile Beşparmak dağları arasında kalan güzel vadisi ile turistlerin gözde mekanlarından birisidir . Köy civarındaki doğa yürüyüşleri ve orkide gözlemlerine ,hem bölge halkı hem de yabancılar büyük ilgi göstermektedir.

KÖYDEKİ TARİHİ  ESERLER

KAMBİLLİ (HİSARKÖY) HATİCE HATUN BİN MUSA CAMİSİ

Köyün en eski camisi Osmanlı döneminde yapılmıştır , fakat kesin inşa tarihi bilinmemektedir.     Caminin avlusu bir zamanlar mezarlık olarak kullanılıyordu. Buradaki mezarlardan sadece yazıtsız  olan iki tanesi günümüze kadar gelebilmiştir.

KUTSAL BAKİRE MERYEM KİLİSESİ
(PANAGIA TOU KAMPYLI KİLİSESİ)

Köydeki haç şekilli ve kubbeli Orta Çağ kilisesi aslında bir Maronit kilisesi olup , Bakire Meryem’e adanmıştır. Kilise 1956 yılının Haziran ayında Maronit köylerinde yaşayanların yardımlarıyla  tamir edilmiş ve iç kısmına Maronit Kilisesi tarafından sağlanan haç , ikon vb..dini araç ve gereçler konulmuştur . 1974 Barış Harekatı’ndan sonra  bölgede yaşayan Maronitlerin büyük bir kısmının Güney Kıbrıs’a göç etmesiyle kilise hem cemaatsız, hem de bakımsız kalmıştır. Kilise 1975 – 1993 yılları arasında  köylüler tarafından hayvan yemi deposu olarak kullanıldı, 1993 yılında temizlendi  ve kilisenin Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan Maronitler tarafından dini ayin için kullanılmasına izin verildi.
2009 yılında ise kilise,  Maronit toplumunun mirasını korumayı hedefleyen “Kormakitis Trust” isimli sivil toplum örgütünün organizasyonunda , ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı USAID’in finanse ettiği SAVE Projesi sponsorluğunda restore edilmiş ve 8 Aralık 2009 tarihinde yeniden hizmete girmiştir.

ARMUTLU ŞEHİDA

Hisarköy’de bir mağaranın içerisinde bulunan bir yatırın (şehidanın) mezarıdır ve yakınındaki armut bahçesinden dolayı köyde “Armutlu Şehida” diye bilinir.

HİSARKÖY ORKİDE FESTİVALİ

Lapta Belediyesi, Hisarköy Muhtarlığı ile Hisarköy Kültür ve Spor Derneği’nin işbirliği ile  köyde 2011 yılından itibaren her yıl geleneksel olarak “Orkide Festivali” düzenlenmektedir. 2011 yılında festivalin ilk günü düzenlenen törende ; köy meydanına dikilen ve sanatçı  Bahire Korol, Hülya ve Ceylan Dimililer’in ortaklaşa yaptıkları “Benli (veya Sarı) Orkide” heykelininin açılışı yapıldı. Benli Orkide ve Sarı Orkide adlarıyla bilinen   ve    Hisarköy’ün   sembolü   olarak   kabul edilen bu güzel orkide, KKTC sınırları içerisinde bulunan 32 orkide türünden biridir ve ençok Hisarköy yöresinde bulunmaktadır.